Tο Politico «βαθμολογεί» τους ηγέτες της Ευρώπης στην διαχείριση του κορωνοϊού -Πώς τα πήγε η Ελλάδα

Ελλάδα, Κόσμος, Πολιτική

18/10/2020, 3:33 μμ

Μέχρι τώρα, σχεδόν όλοι γνωρίζουν πως ο κορωνοϊός δεν είναι ένα αστείο θέμα και φυσικά δεν είναι «κάτι σαν την γρίπη» όπως επέμεινε εδώ και καιρό ένας διακεκριμένος Αμερικανός πολιτικός – μέχρι που κόλλησε (Ντόναλντ Τραμπ).

Επτά μήνες μετά την πανδημία – ενώ βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το δεύτερο κύμα, που όλοι ελπίζαμε πως δεν θα ερχόταν, αλλά ξέραμε ότι ήταν αναπόφευκτο – οι Ευρωπαίοι έχουν γίνει πιο συνειδητοποιημένοι σχετικά με το πώς να χειριστούν την κρίση.

Σε αντίθεση με το σοκ, τον τρόμο και τον πανικό που έπληξε τη Γηραιά Ήπειρο τον Μάρτιο, ένα πιο αισιόδοξο αίσθημα «wir schaffen das» (μπορούμε να τα καταφέρουμε) επικρατεί αυτή την φορά. Ως επί το πλείστον, οι Ευρωπαίοι φορούν μάσκες και διατηρούν αποστάσεις ενώ κάνουν ό,τι μπορούν για να ζήσουν μια κάπως φυσιολογική ζωή.

Ωστόσο, η προσπάθεια διαχείρισης του κινδύνου μόλυνσης, διατηρώντας την οικονομία μακριά από την κατάρρευση, απέχει πολύ από όσα διαπιστώνει η επιστήμη. Και με το δεύτερο κύμα να μαστίζει την Ευρώπη, οι αριθμοί περιγράφουν μια ζοφερή πραγματικότητα. Στην κορυφή του πρώτου κύματος υπήρχαν σχεδόν 32.000 καταγεγραμμένα κρούσματα κορωνοϊού ημερησίως σε ολόκληρη την ΕΕ των 27 και το Ηνωμένο Βασίλειο. Τώρα, είναι σχεδόν τρεις φορές περισσότερα.

Μέχρι στιγμής, σχεδόν 200.000 άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους από κορωνοϊό και 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν μολυνθεί στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η ευρωπαϊκή οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί περισσότερο από 8% φέτος.

Με τα ποσοστά των κρουσμάτων να αυξάνονται σε πολλές χώρες, το Politico αποφάσισε πως ήρθε η ώρα να κάνει έναν απολογισμό του πόσο καλά τα πήγανε οι ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες. Ποιες πολιτικές λειτούργησαν και ποιες όχι; Η κατάταξη που ακολουθεί – αν και περιέχει ζοφερά στατιστικά όσον αφορά στον κορωνοϊό- δεν υποβλήθηκε σε αυστηρές αξιολογήσεις, ούτε βασίζεται σε κριτήρια που καθορίζονται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων ή το Πανεπιστήμιο John Hopkins. Αντ’ αυτού, είναι μια κυρίως υποκειμενική, πολιτική ματιά στους «Καλούς, τους κακούς και τους… άσχημους».

Mi amore

Όλοι αγαπούν ένα παραμύθι με αίσιο τέλος. Και όλοι αγαπούν την Ιταλία. Καμία χώρα δεν μετουσιώνει τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, τουλάχιστον όσον αφορά στις φιλοδοξίες, όπως η χώρα του Δάντη και της Ferrari. Γι’ αυτό και κανένας Ευρωπαίος δεν έμεινε αδιάφορος από τις σκηνές τρόμου που διαδραματίστηκαν στο Μπέργκαμο τον Φεβρουάριο. Χάρη στην Ιταλία, η υπόλοιπη ήπειρος κατάλαβε το «βάθος και τη διάσταση της κρίσης» δήλωσε ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ Βάλτερ Σταινμάιερ, ο οποίος πραγματοποίησε,
μετά το ξέσπασμα, την πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό, στο Μιλάνο, τον περασμένο μήνα.

Το πιο σημαντικό είναι ότι η Ιταλία έδειξε στην υπόλοιπη Ευρώπη πώς να γυρίσει τούμπα τα πράγματα. Τρομοκρατημένη από τον δραματικό αριθμό των νεκρών στην περιοχή της Λομβαρδίας, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Τζιουζέπε Κόντε ανέλαβε δράση, χρησιμοποιώντας το… άλλοθι που κέρδισε μέσω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η περίφημη αυστηρότητα της ιταλικής διοίκησης. Κι αυτό αποδείχθηκε ότι βοήθησε την Ιταλία να ισορροπήσει την καμπύλη πιο γρήγορα από ό,τι νόμιζε.

Ο Κόντε κατάφερε επίσης να κερδίσει μια γενναιόδωρη ευρωπαϊκή βοήθεια, διαδραματίζοντας βασικό ρόλο στο να πείσει την Μέρκελ να μειώσει την αντίσταση της Γερμανίας στην κοινή έκδοση χρέους, αποδεικνύοντας παράλληλα πως ούτε η σκληρή καγκελάριος μπορεί να αντισταθεί στην ακαταμάχητη… γοητεία των Λατίνων.

Βόρειο… Σέλας

Σε σχεδόν οποιαδήποτε παγκόσμια κατάταξη χωρών, είτε πρόκειται για ποιότητα ζωής, ευτυχία ή ποιότητα εκπαίδευσης, οι Σκανδιναβοί βρίσκονται στην κορυφή ή κοντά στην κορυφή. Ο κορωνοϊός δεν διαφέρει (ως επί το πλείστον). Η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Φινλανδία και η Δανία έχουν ξεπεράσει την πανδημία σταθερά, μέχρι στιγμής. (Ότι οι τέσσερις αυτές χώρες διοικούνται από γυναίκες μπορεί ή όχι να είναι σύμπτωση).

Η γρήγορη επιβολή περιορισμών από τους Σκανδιναβούς στην αρχή της κρίσης βοήθησε στον περιορισμό του ποσοστού των κρουσμάτων, επιτρέποντας στις κυβερνήσεις να αφήσουν ανοιχτά τα καταστήματα και στην συνέχεια να χαλαρώσουν τους περισσότερους ελέγχους το καλοκαίρι. Αυτό έσωσε τόσο ζωές όσο και άμβλυνε τον οικονομικό αντίκτυπο. Το ίδιο ισχύει σε γενικές γραμμές για τις γειτονικές χώρες της Βαλτικής, οι οποίες έχουν αποφύγει τα χειρότερα από την πανδημία, υποφέροντας αθροιστικά λιγότερους από 220 θανάτους. Σε όλο τον βορρά, η αποτελεσματική δημόσια διοίκηση για την διεξαγωγή τεστ και η προθυμία του κοινού να συμμορφωθεί με τους περιορισμούς ήταν τα κλειδιά της επιτυχίας.

Οι συνεντεύξεις Τύπου της πρωθυπουργού της Νορβηγίας Έρνα Σόλμπεργκ, με ερωταπαντήσεις με μαθητές είναι ένα μόνο παράδειγμα του καινοτόμου πολιτικού πνεύματος της βόρειας Ευρώπης.

Η πρωθυπουργός της Φινλανδίας Σάνα Μαρίν κέρδισε τον μεγαλύτερο έπαινο για την στάση της -παρά την απειρία της- υπό πίεση. Ενώ η Φινλανδία (και η υπόλοιπη περιοχή) έχει μια σειρά από φυσικά πλεονεκτήματα όπως η γεωγραφική απομόνωση, η ισχυρή κοινωνική συνοχή και έναν αρκετά μικρό πληθυσμό, η Μαρίν ήταν μόλις 4 μήνες στην θέση αυτή όταν ξέσπασε η πανδημία του κορωνοϊού. Τα κρούσματα κορωνοϊού στη Φινλανδία, μια χώρα 5,5 εκατομμυρίων, αυξήθηκαν πρόσφατα (η ίδια η Μαρίν έπρεπε να αποχωρήσει από τη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αυτήν την εβδομάδα αφού ανακάλυψε ότι είχε εκτεθεί στον ιό), αλλά το ποσοστό θανάτου στη χώρα από τον ιό (6.34 ανά 100.000) παραμένει ένα από τα χαμηλότερα της Ευρώπης.

Η Ελλάδα της καρδιάς μας

Καμία χώρα δεν ήταν στην ιδανικότερη θέση για να την «κατατροπώσει» ο κορωνοϊός από την Ελλάδα. Η οικονομία της χώρας εξακολουθεί να κυριεύεται από το σοκ που υπέστη κατά την διάρκεια της κρίσης χρέους, έχει έναν από τους γηραιότερους πληθυσμούς της Ευρώπης – τόσο ευάλωτος στις πιο σοβαρές επιπτώσεις του κορωνοϊού – και οι πολίτες της φημίζονται για την επίμονη άρνησή τους να ακολουθήσουν τους κανόνες.

Αποδεικνύεται όμως ότι ο κίνδυνος του θανάτου – ή η συλλογική μνήμη των πληγών του παρελθόντος – κυριαρχούσε στη σκέψη των Ελλήνων περισσότερο από την απειλή της οικονομικής καταστροφής. Υπό την επιμελή καθοδήγηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η Αθήνα κατέστησε ευθύς εξαρχής σαφές πως οι Έλληνες έπρεπε να αντιμετωπίσουν σοβαρά την πανδημία. Και συμμορφώθηκαν, εφαρμόζοντας ένα από τα πιο αυστηρά lockdown της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένου του κλεισίματος σχολείων και εκκλησιών.

Τα ριζοσπαστικά βήματα, που ξεκίνησαν τον Μάρτιο, κράτησαν τον κορωνοϊό υπό έλεγχο, αλλά έθεσαν την οικονομία σε ακόμη μεγαλύτερη πίεση. Στις αρχές Μαΐου, η κυβέρνηση ήρε κάποιους περιορισμούς, ελπίζοντας να σώσει τουλάχιστον ένα μέρος της τουριστικής περιόδου, βασική πηγή εσόδων για ολόκληρη την ελληνική οικονομία. Αλλά ακόμα και με ανοιχτά σύνορα, οι τουρίστες εξακολουθούσαν να μην έρχονται. γι’ αυτό και το ΔΝΤ προβλέπει πως η ελληνική οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 9,5% φέτος.

Ωστόσο, η κυβέρνηση κατάφερε να διατηρήσει τον ιό υπό έλεγχο. Αν και τα περιστατικά έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει το χαμηλότερο ποσοστό θανάτων στην Ευρώπη (4,49 ανά 100.000).

Αυτό είναι ακόμα πιο εντυπωσιακό, δεδομένου ότι η κυβέρνηση έπρεπε να αντιμετωπίσει καταστάσεις έκτακτης ανάγκης σε δύο άλλα μέτωπα: την Τουρκία που απειλεί στην Ανατολική Μεσόγειο και την προσφυγική κρίση στην Λέσβο.

Ανατολικά του Ρήνου

Συνολικά, οι γερμανόφωνες χώρες της Ευρώπης και οι χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης έχουν διαχειριστεί καλά την κρίση.

Η Γερμανία συχνά θεωρείται το ευρωπαϊκό πρότυπο για τη στρατηγική που πρέπει να εφαρμοστεί στην πανδημία, αλλά έκανε επίσης πολλά λάθη, συμπεριλαμβανομένης μιας αργής αρχικής αντίδρασης και της απόφασης του Βερολίνου να κλείσει τα περισσότερα σύνορα. Η διακυβέρνηση της χώρας, η οποία φέρει την ευθύνη για την υγεία και την εκπαίδευση στα 16 κρατίδια της Γερμανίας, δυσκολεύτηκε ακόμα περισσότερο με την απόφαση της Άνγκελα Μέρκελ να επιβάλει εθνικές πολιτικές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Γερμανία να εφαρμόζει ένα συνονθύλευμα κανόνων και κανονισμών για τον κορωνοϊό που συχνά προκαλούν περισσότερη σύγχυση παρά βοηθούν.

Ακόμη κι έτσι, οι επίμονες προτροπές της Μέρκελ στους Γερμανούς να χρησιμοποιούν μάσκα και να τηρούν τις αποστάσεις στις κοινωνικές εκδηλώσεις (κάτι που μοιάζει απόλυτα φυσικό στους Γερμανούς) βοήθησε τη Γερμανία να αποφύγει την μοίρα άλλων μεγάλων χωρών, όπου η πανδημία βγήκε εκτός ελέγχου.

Η Αυστρία επίσης βρίσκεται σε καλό δρόμο. Μπορεί πολλοί στην Ευρώπη να κατηγορούν το έθνος των Άλπεων για την συμβολή του στην διάδοση του κορωνοϊού σε όλη την περιοχή, αποτυγχάνοντας να διαχειριστεί ένα μεγάλο ξέσπασμα στο χιονοδρομικό κέντρο του Τιρόλου του Ίσγκλ τον Φεβρουάριο, ωστόσο το Ισγκλ αποτέλεσε ένα γεγονός που αφύπνισε τον καγκελάριο Σεμπάστιαν Κουρτς.

Η κυβέρνησή του επέβαλε γρήγορα σκληρούς περιορισμούς σε ολόκληρη την χώρα, συμπεριλαμβανομένης της σφράγισης ολόκληρων πόλεων, για να τεθεί υπό έλεγχο η εξάπλωση του κορωνοϊού. Αυτή η στρατηγική λειτούργησε το καλοκαίρι, αν και τα κρούσματα τώρα αυξάνονται ξανά με ημερήσιο ρυθμό μεγαλύτερο από 50% υψηλότερο από την κορυφή του Μαρτίου. Παρ’ όλα αυτά, το ποσοστό θανάτων στην Αυστρία (10,9 ανά 100.000) είναι χαμηλότερο από αυτό της Γερμανίας.

Η καρδιά της Ευρώπης

Εάν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρειάζονταν ποτέ μια υπενθύμιση τους τελευταίους μήνες για το πόσο κακή θα μπορούσε να γίνει η κρίση στην Ευρώπη, έπρεπε μόνο να κοιτάξουν έξω από το δικό τους παράθυρο. Δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος για να γίνουν οι Βρυξέλλες μία από τις πιο καυτές ζώνες της Ευρώπης όσον αφορά στον κορωνοϊό. Το υπόλοιπο Βέλγιο δεν τα πήγε πολύ καλύτερα. Οι θεωρίες αφθονούν για τους λόγους: από το καθεστώς της χώρας ως διπλωματικό σταυροδρόμι έως τον πυκνοκατοικημένο αστικό πληθυσμό.

Μια πιο εύλογη αιτία είναι η πολιτική δυσλειτουργία. Η κεντρική κυβέρνηση στο Βέλγιο δουλεύει μετά βίας, λόγω της διασπασμένης επαρχιακής δομής και των συγκρούσεων στις περιφέρειές της. Δυστυχώς, για τους Βέλγους και τους πολλούς ξένους κατοίκους της χώρας, η πανδημία χτύπησε κατά τη διάρκεια μίας από τις συχνές πολιτικές αστάθειες της χώρας. Το έργο της καταπολέμησης της πανδημίας αφέθηκε στη Σόφι Βίλμες, την άπειρη τότε ενδιάμεση πρωθυπουργό.

Η επικοινωνία με τους πολίτες ήταν κακή. Η μη παραδοσιακή μεθοδολογία του Βελγίου για τον υπολογισμό των θανάτων από κορωνοϊό έσπειρε την σύγχυση. Ακόμα και σήμερα, είναι δύσκολο να συγκρίνουμε το Βέλγιο με άλλες χώρες βάσει των στοιχείων της κυβέρνησης. Αλλά ένα πράγμα είναι πολύ σαφές: Η κατάσταση είναι κακή.

Η νεοσύστατη βελγική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αλεξάντερ Ντε Κρόο υποσχέθηκε καλύτερο συντονισμό για την αντιμετώπιση του ιού, ορίζοντας έναν νέο «Επίτροπο» που είναι επιφορτισμένος με την κυβερνητική διαχείριση της πανδημίας του κορωνοϊού. Λαμβάνοντας υπόψη το ρεκόρ της χώρας μέχρι στιγμής, θα ήταν δύσκολο γι’ αυτόν να… αποτύχει.

Πηγή: iefimerida.gr

Διαβάστε επίσης